Algemeen

Grafiet


kenmerken:

naam: Grafiet
Andere namen: Grafiet
minerale klasse: Elementen
Chemische formule: C
Chemische elementen: Koolstof
Vergelijkbare mineralen: Molybdeniet
kleur: zwart, grijs
gloss: Mat tot metallic glans
kristalstructuur: zeshoekig
massadichtheid: 2,2
magnetisme: diamagnetisch
Mohs hardheid: 2
lijnkleur: grijszwart
doorzichtigheid: ondoorzichtig
gebruik: industrieel gebruik, kleurstof, potloden

Algemene informatie over grafiet:

grafiet beschrijft een mineraal dat, net als de diamant, een stabiele manifestatie van pure koolstof vertegenwoordigt en dus is toegewezen aan de chemische elementen en halfmetalen. De naam grafiet is afgeleid van het oude Griekse woord "graphi", wat zich vertaalt naar "schrijven" en verwijst naar zijn kenmerk van het achterlaten van een grijze markering op wrijving op papier en andere oppervlakken, zoals ook het geval is bij het gebruik van potloden.
Grafiet is onmiskenbaar vanwege de grijszwarte lijnkleur en de metaalachtige, mat zilveren glans. Het vormt schilferige, tabulaire, zeshoekige of gestalkte kleine kristallen en wordt beschouwd met een Mohs-hardheid van maximaal twee als een van de zachtste mineralen ooit. Eeuwenlang geloofden mensen dat grafiet een variëteit was van de minerale galena of galena. De ontdekking dat grafiet wordt gevormd uit pure koolstof is te danken aan de inspanningen van de Zweedse chemicus Carl Wilhelm Scheele, die in 1779 intensief met het mineraal omging.

Voorkomen en distributie:

In zijn natuurlijke vorm vormt grafiet zich in magma of koolstofrijke rots diep in de aardkorst. Het mineraal wordt wereldwijd gedolven, waarbij het aantal actieve grafietmijnen de laatste decennia aanzienlijk is gedaald, vooral in Europa. Niettemin wordt elk jaar ongeveer 600.000 ton grafiet geproduceerd, waarvan de overgrote meerderheid wordt gewonnen in China, Brazilië, Madagaskar, Korea, India en Afrika. In Europa zijn alleen Oostenrijk, Tsjechië, Oekraïne en Noorwegen belangrijk voor de productie van natuurlijk grafiet. Naast de promotie speelt tegenwoordig de productie van synthetisch grafiet, het zogenaamde Acheson-grafiet een belangrijke rol. Dit wordt veroorzaakt door cokesvorming van koolstofhoudende stoffen zoals bruine of harde steenkool, aardolie of verschillende kunststoffen. Acheson-grafiet is vooral belangrijk in de internationale elektrische industrie.

Eigenschappen en gebruik van grafiet:

Grafiet heeft een lange geschiedenis van menselijk gebruik. Al in het stenen tijdperk gebruikten mensen grafiet om het oppervlak van keramische vaten donkerder te maken. Deze techniek piekte in Midden-Europa in de Latène-periode, waarbij grafiet ook in deze fase wordt gebruikt om kookgerei brandwerend te maken. Tegenwoordig wordt grafiet op verschillende gebieden gebruikt en wordt het in de kunstmatig vervaardigde vorm vaak in de industrie gebruikt. De meest bekende rol grafiet speelt nog steeds als het zwartmakende materiaal in briefpapier, wat hem zijn oude Griekse naam opleverde. Als potloodlood vindt grafiet het grootste economische belang. In de 18e en 19e eeuw werd grafiet ook gebruikt voor het gieten van kanonskogels. Daarom werd de productie en handel in potloden herhaaldelijk tijdelijk verboden tijdens lange periodes van oorlog.
Tegenwoordig wordt het mineraal gebruikt naast de productie van potloden als additief in zwarte kleuren voor afdrukken en als vulmiddel voor bandengebruik. Zijn uitstekende elektrische geleidbaarheid maakt grafiet in zijn synthetische vorm onmisbaar bij de vervaardiging van elektroden in lithium-ionbatterijen, booglampen en ovens in staalfabrieken, evenals koolborstels in elektrische motoren en slijprails in spoorvoertuigen.