Facultatief

Toermalijn


kenmerken:

naam: Toermalijn
Andere namen: /
minerale klasse: afhankelijk van de chemische samenstelling
Chemische formule: afhankelijk van de chemische samenstelling
Chemische elementen: afhankelijk van de chemische samenstelling
Vergelijkbare mineralen: ?
kleur: alle kleuren mogelijk (wit, zwart, rood, geel, groen, blauw etc.)
gloss: Glasglans
kristalstructuur: trigonaal
massadichtheid: 3,0
magnetisme: afhankelijk van de chemische samenstelling
Mohs hardheid: 7 - 7,5
lijnkleur: wit
doorzichtigheid: transparant tot ondoorzichtig
gebruik: Edelsteen

Algemene informatie over toermalijn:

toermalijn beschrijft een mineraal dat behoort tot de ringsilicaten en dat is samengesteld uit verschillende chemische elementen en verbindingen. Zijn naam komt van de Sinhala-taal en is afgeleid van het woord "thuramali" voor "kleurrijke steen". Oorspronkelijk verwijst de term toermalijn naar alle edelstenen die door de Nederlandse Oost-Indische Compagnie vanuit Europa naar Sri Lanka zijn geïmporteerd. In Nederland, vanwege de pyro-elektriciteit van de stenen, die mensen dienden bij het reinigen van zeeschuimpijpen, was de omgangstaal de Nederlandse naam voor "astrekker".
Toermalijnen beschrijven de enige groep mineralen waarin variëteiten voorkomen in alle kleuren van de regenboog, evenals van wit tot zwart. Kleurloze exemplaren staan ​​bekend onder de naam Achroit, zwarte stenen als Schörl. Een speciaal kenmerk van de toermalijngroep is de veelkleurige, die de stenen laat schitteren in ten minste twee intense tinten, afhankelijk van het licht en de kijkhoek. Vooral beroemd zijn de zogenaamde watermeloen-toermalijnen, die rood en groen zijn gekleurd. Inclusies van gassen, andere mineralen of vloeistoffen veroorzaken vaak het effect van een kattenoog.
Toermalijn vormt piramidale kristallen en compacte, fijne naaldachtige of omvangrijke aggregaten. De lijnkleur is altijd wit, de breuk is mosselachtig. Toermalijnen, met een Mohs-hardheid tot 7,5, behoren tot de hardere mineralen, variërend van ondoorzichtig tot volledig transparant en met een glazige glans. Alle vertegenwoordigers van de toermalijngroep zijn ongevoelig voor zuren en worden elektrostatisch bij verwarming en daaropvolgende koeling.

Oorsprong en voorkomen:

Toermalijnen vormen metamorf of magmatisch en kristalliseren onder invloed van temperaturen tot 1100 graden Celsius als bijproduct van een silicaatsmelt. Een socialisatie met veldspaat, beryl en kwarts wordt vaak waargenomen.
Naast Myanmar en Sri Lanka zijn deposito's ook te vinden in Noorwegen, Groenland, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Madagaskar en een groot deel van Midden- en Oost-Europa. Toermalijnen worden bovendien gepromoot in Nigeria, Bolivia, Chili, Brazilië en Argentinië, evenals in India, China en Japan.

Gebruik door mensen:

Toermalijnen zijn felbegeerde edelstenen dankzij hun hoge Mohs-hardheid, hun lage splijting en hun heldere kleuren. Opvallende veelkleurige rassen zijn ook zeer gewild bij verzamelaars. Intens turquoise stenen zijn bijzonder waardevol, maar zelfs vlekkeloze rode, groene, geelgroene, roze en lila exemplaren bereiken hoge prijzen in de sieradenindustrie. Vanwege hun pyro- en piëzo-elektrische eigenschappen worden toermalijnen ook gebruikt bij industriële reiniging van lucht en water, als stabilisator en bij energieproductie. Vanaf de 19e eeuw werden schijven van mineraal in de fotografie gebruikt als polarisatiefilters om optische onzuiverheden zoals glanzende reflecties te corrigeren.